Co suplementować w Hashimoto?
Dietoterapia

Co suplementować w Hashimoto i dlaczego?

Przeglądając różne fora oraz grupy tematyczne poświęcone Hashimoto bardzo często trafiam na zapytania dotyczące suplementacji. Najczęściej pojawiają się informacje dotyczące suplementacji selenem i witaminą D3, ale także żelazem, cynkiem jak również jodem. W Polsce mamy bardzo łatwy dostęp do suplementacji stąd często działamy na własną rękę, bez porozumienia się z lekarzem. Ile osób tyle też teorii na temat tego, co suplementować oraz w jakich dawkach. Suplementacja w Hashimoto to post o znaczeniu witamin i składników mineralnych, które pozytywnie wpływają na przebieg dietoterapii.

Suplement diety to produkt spożywczy, który ma wzbogacić Waszą codzienną dietę. Jego przeznaczeniem nie jest zastąpienie jakiegokolwiek pożywienia. Oznacza to, że przede wszystkim witaminy i składniki mineralne w pierwszej kolejności powinny być dostarczone wraz z pożywieniem. Jeśli jest to niemożliwe wówczas powinniśmy sięgać po suplement diety.

Przed rozpoczęciem suplementacji należy wykonać badania laboratoryjne i określić poziom stężenia we krwi. Na tej podstawie lekarz prowadzący dobiera odpowiednią dawkę. Jest to bardzo ważne, ponieważ zarówno niedobór jak i nadmiar danej witaminy / pierwiastka stanowi konsekwencje zdrowotne. Suplementacja w Hashimoto to uzupełnienie leczenia farmakologicznego, o którym decyduje lekarz.

Czy warto suplementować selen w Hashimoto?

Zdecydowanie tak. O tym, dlaczego należy suplementować selen w Hashimoto pisałam Wam już w osobnym artykule. Odgrywa on bardzo kluczową rolę, głównie poprzez złagodzenie stanu zapalnego w organizmie. Większość badanych osób chorujących na Hashimoto ma niewystarczające stężenie selenu we krwi, czego konsekwencjami są nasilone objawy i symptomy choroby.

Konsekwencje niedoboru selenu w Hashimoto:

  • zmniejszenie konwersji przyjmowanej tyroksyny (T4) do trójjodotyroniny (T3)
  • zmniejsza się usuwanie toksycznego nadtlenku wodoru z komórek tarczycy
  • dochodzi do zwiększenia procesu zapalnego w tarczycy
  • zwiększa się produkacja przeciwciał anty-tarczycowych
  • zwiększa się stres oksydacyjny w tarczycy

Konsekwencje nadmiaru selenu w Hashimoto:

  • działanie cytotoksyczne, czyli zatrucie organizmu (selenoza), czego konsekwencją są nudności i wymioty
  • zachwianie emocjonalne, które może doprowadzić do depresji i nerwicy
  • zmiany dermatologiczne, w tym zaburzenia wzrstu i budowy włosów i paznokci
Źródła selenu w diecie.
źródła selenu w diecie

Czy warto suplementować jod w Hashimoto?

Suplementacja jodem jest tematem bardzo kontrowersyjnym i wciąż niewielu endokrynologów wydaje takie zalecenie. Choć jod jest niezbędnym substratem do syntezy hormonów tarczycy, jego nadmiar jest bardzo szkodliwy. W Polsce stosuje się jodowanie soli kuchennej, do której dodawany jest jodek potasu. Jednak według najnowszych rekomendacji zarówno WHO jak i Instytutu Żywności i Żywienia, należy sól ograniczać ze względu na niekorzystny wpływ na układ sercowo – naczyniowy. Wyniki najnowszych badań wciąż pokazują łagodne lub umiarkowane niedobory tego pierwiastka.

Konsekwencje niedoboru jodu w Hashimoto:

  • zmniejszenie syntezy hormonów tarczycy
  • powstawanie wola
  • zwiększenie wydzielania TSH
  • zmiany morfologiczne tarczycy
  • niedoczynność tarczycy

Konsekwencje nadmiaru jodu w Hashimoto:

  • zmniejszenie wychwytu jodu przez tarczycę
  • nasilenie procesu zapalnego w tarczycy
  • zwiększenie wytwarzania RFT (reaktywne formy tlenu), które przyspieszają proces starzenia się
  • zwiększenie produkcji przeciwciał anty-tarczycowych
  • zatrucie, które powoduje zaburzenia pracy serca, nudności, biegunki oraz białkomocz

Ocena wydalania jodu z moczem.

Jak wspomniałam na samym początku artykułu, zanim zdecydujemy się na jakąkolwiek suplementację należy oznaczyć, czy faktycznie tego potrzebujemy. Wydalanie jodu z moczem jest najbardziej czułą metodą, dzięki której możemy określić czy mamy do czynienia z niedoborem tego składnika.

StężenieNiedobór
50 do 99 µg/lłagodny niedobór
20 do 49 µg/lumiarkowany niedobór
poniżej 20 µg/lciężki niedobór
Według WHO
Źródła jodu w diecie.
źródła jodu w diecie

Czy warto suplementować żelazo w Hashimoto?

Osoby chorując na Hashimoto często mają zdiagnozowaną anemię z powodu niedoboru żelaza. Jedną z przyczyn może stanowić zmniejszona ilość kwasów żółciowych, które sprzyjają biodostępności żelaza z pożywienia. O niedokrwistości z niedoboru żelaza przeczytasz w odrębnym artykule, z którego dowiesz się między innymi jak wygląda diagnostyka anemii. Żelazo jest składnikiem enzymu tarczycowego (TPO) a także zapewnia prawidłową konwersję hormonów tarczycy (dejodynazę) w wątrobie.

Konsekwencje niedoboru żelaza w Hashimoto:

  • zmniejszenie aktywności enzymu tarczycy (TPO)
  • zmniejszenie syntezy hormonów tarczycy
  • zwiększenie wydzielania TSH
  • zmniejszenie konwersji przyjmowanej tyroksyny (T4) do trójjodotyroniny (T3)

Konsekwencje nadmiaru żelaza w Hashimoto:

  • zwiększona produkcja wolnych rodników, które mogą doprowadzić do zwiększenia się ryzyka chorób sercowych
  • obniżenie biodostępności cynku, który odpowiedzialny jest za regulację podstawowej przemiany materii

Suplementacja w Hashimoto często jest bogata w preparaty zawierające żelazo ze względu na niedobory ferrytyny (białko, które wiąże żelazo we krwi). To właśnie niskie stężenie ferrytyny odpowiedzialne jest za nadmierne wypadanie włosów, które jest jednym z najczęstszych objawów choroby. Poziom ferrytyny wzrasta dopiero wtedy, kiedy zostaną uzupełnione wszelkie braki związane z żelazem.

Źródła żelaza w diecie.
źródła żelaza w diecie

Czy warto suplementować cynk w Hashimoto?

Dieta Polaków jest dość obfita w fityniany, czyli związki, które ograniczają biodostępność cynku z pożywienia. Fityniany znajdują się w czerwonej fasoli, ziemniakach, czy kukurydzy. Szacuje się, że co druga kobieta i co czwarty mężczyzna w Polsce mają niedobory cynku. Ze względu na właściwości przeciwzapalne i przeciwutleniające cynk odgrywa szczególną rolę w uzupełnieniu deficytów odpornościowych.

Konsekwencje niedoboru cynku w Hashimoto:

  • zmniejszenie aktywności tarczycy
  • zaburzenia wydzielania TSH przez przysadkę
  • zmniejszenie konwersji przyjmowanej tyroksyny (T4) do trójjodotyroniny (T3)
  • zmniejszenie podstawowej przemiany materii
  • zwiększenie wytwarzania przeciwciał anty-tarczycowych

Konsekwencje nadmiaru cynku w Hashimoto (występują zwykle przy nadmiernej suplementacji):

  • pogorszenie się odpowiedzi immunologicznej
  • zmniejszeniem frakcji cholesterolu HDL (tego dobrego) we krwi
  • zaburzenie przyswajania i metabolizmu żelaza oraz miedzi

Przewlekłe stosowanie suplementów bogatych w cynk obniża frakcję cholesterolu HDL we krwi, co niekorzystnie przekłada się na cały profil lipidowy. Osoby chorujące na Hashimoto bardzo często mają podwyższony cholesterol całkowity we krwi oraz frakcję cholesterolu LDL (tego złego).

Źródła cynku w diecie.
źródła cynku w diecie

Czy warto suplementować witaminę D3 w Hashimoto?

Witamina D3 należy do antyoksydantów, które zmniejszają nadmierną reakcję immunologiczną na własne antygeny, czyli chronią komórki przed autoagresją. Hashimoto jest chorobą, w której dochodzi do autoagresji, gdzie przeciwko zdrowym komórkom tarczycy wytwarzane są przeciwciała, które je atakują. Co do konieczności suplementacji witaminy D3 nikt nie powinien mieć żadnych wątpliwości i to nie tylko osoby chorujące na Hashimoto. Jest to witamina, której praktycznie nie da się zbilansować dietą. Więcej na temat witaminy D przeczytacie w moich dwóch artykułach: witamina D część I oraz witamina D część II.

Konsekwencje niedoboru witaminy D w Hashimoto:

  • zwiększenie reaktywnych form tlenu w komórkach, które są przyczyną m.in. powstawania komórek nowotworowych
  • zwiększenie stanu zapalnego w organizmie
  • nasilenie się procesu zapalnego tarczycy
  • wzrost rozwoju choroby Hashimoto

Konsekwencje nadmiaru witaminy D w Hashimoto (występują zwykle przy nadmiernej suplementacji):

  • zaburzenia gospodarki elektrolitowej
  • hiperkalcemii (zbyt wysokie stężenie wapnia we krwi)
  • zaburzenia rytmu serca
  • występowanie zwapnień w niektórych tkankach miękkich – nerkach, sercu, płucach i naczyniach krwionośnych

Nadmierne spożywanie suplementów diety zawierających witaminę D powoduje uwolnienie się wapnia z kości, które trafia do krwiobiegu. Niestety niesie to za sobą kolejne konsekwencje jak np. zwiększone ryzyko osteoporozy a tym samym złamań kości.

Źródła witaminy D w diecie.
źródła witaminy D w diecie

Czy warto suplementować witaminę C w Hashimoto?

Witamina C tak samo jak witamina D należy do grupy antyoksydantów, czyli związków, które wspomagają układ odpornościowy. Natomiast nie ma potrzeby jej suplementacji, ponieważ jest powszechna w naszej codziennej diecie. Ze względu na to, że jest nietrwała i bardzo czuła na wysoką temperaturę, czyli obróbkę termiczną, warto spożywać świeże produkty spożywcze, aby zwiększyć jej biodostępność.

Rzadko podkreśla się rolę witaminy C w leczeniu choroby Hashimoto, choć ma olbrzymie znaczenie. Zwiększa wchłanianie selenu a także przyjmowanej lewotyroksyny.

Konsekwencje niedoboru witaminy C w Hashimoto (zbliżone do niedoborów witaminy D):

  • zwiększenie reaktywnych form tlenu w komórkach, które są przyczyną m.in. powstawania komórek nowotworowych
  • zwiększenie stanu zapalnego w organizmie
  • nasilenie się procesu zapalnego tarczycy
  • wzrost rozwoju choroby Hashimoto

Konsekwencje nadmiaru witaminy C.

W przypadku nadmiaru witaminy C nasz organizm zmniejsza jej absorpcję (wchłanianie) a zwiększa wydalenie jej z moczem.

Źródła witaminy C w diecie.
Źródła witaminy C w diecie

Czy warto suplementować witaminę A w Hashimoto?

Witamina A podobnie jak witamina D i C, działa przeciwzapalnie, czyli wpływa na złagodzenie stanu zapalnego w organizmie. Poza tym reguluję wytwarzanie TSH oraz syntezę hormonów tarczycy. Nie ma potrzeby jej suplementacji, ponieważ występuje powszechnie w naszej diecie.

Konsekwencje niedoboru witaminy A w Hashimoto:

  • hamowanie wychwytu jodu przez tarczycę
  • spadek konwersji przyjmowanej tyroksyny (T4) do trójjodotyroniny (T3)
  • spadek wychwytu trójjodotyroniny (T3)

Konsekwencje nadmiaru witaminy A w Hashimoto (występuje najczęściej przy nadmiernej suplementacji):

  • zaburzenia ze stronu układu pokarmowego a w szczególności powiększenie wątroby i śledziony
  • łamliwość paznokci
  • łysienie
  • obniżenie gęstości mineralnej kości
Źródła witaminy A w diecie.
Źródła witaminy A w diecie

Suplementacja w Hashimoto

Suplementacja w Hashimoto jest częścią holistycznego leczenia choroby, jest tak samo ważna jak odpowiednia dieta oraz leczenie farmakologiczne. Zanim jednak sięgniesz po suplementy diety poproś swojego lekarza prowadzącego o skierowania na badania i odznacz stężenie tych parametrów we krwi bądź wydalenie z moczem. Zarówno niedobór jak i nadmiar witamin i składników mineralnych może zaburzyć wchłanianie przyjmowanej tyroksyny, zwiększyć stan zapalny w organizmie albo zaburzyć konwersję hormonów tarczycy. Suplementacja w Hashimoto to temat, który jest wciąż dość bagatelizowany przez lekarzy, ale nie należy niczego robić na własną rękę. Jeśli Twój lekarz prowadzący uważa, że przyjmowanie hormonów to jedyna skuteczna forma leczenia – zmień lekarza.

Bibliografia:
  • Lachowicz K., Stachoń M., Pałkowska – Goździk E., Lange E. [2019] Fizjologiczne aspekty postępowania dietetycznego w chorobie Hashimoto. Kosmos, problemy nauk biologicznych. Tom 68, nr 2, str. 201 – 214;
  • Gietka – Czernel M. [2015] Profilaktyka niedoboru jodu. Postępy nauk medycznych, tom XXVIII, nr 12, str. 839-845;
  • Stoś K. Sól – czy jej odstawienie powoduje niedobór jodu? Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej
5 1 głosuję
Article Rating
Subskrypcja
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Informacje zwrotne w linii
Zobacz wszystkie komentarze
0
Chciałabym wiedzieć co na ten temat myślisz, fajnie jeśli zostawisz komentarzx
()
x